Geçmişte, bir “olasılık” şeklinde algılanan çevre sorunları, bugün geldiğimiz noktada açıkça kendini göstermekte, iş ve toplum hayatının gündeminde sıklıkla yer edinmektedir. Özellikle, sera gazı salınımındaki artışın yol açtığı iklim değişiklikleri, doğal kaynak kayıpları, artan çevre kirliliği ve biyoçeşitlilik dengesindeki bozulmanın olumsuz etkileri günümüzde belirgin şekilde hissedilmektedir. Çevre konusunda ciddi tedbirler alınmadığı takdirde yüzleşeceğimiz tablo daha da ağırlaşacak, doğal yaşam ve insan hayatı açısından fiziki olduğu kadar sosyal sorunlar da doğuracaktır. Bu sebeple, çevre sorunlarının mümkün olduğunca önüne geçilmesini sağlayacak aktif tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Çevre sorunlarının giderilmesi konusunda, iş dünyasına önemli sorumluluklar düşmektedir. Bu sorumlulukların en temelinde, sürdürülebilirlik anlayışının ana çalışma ilkesi olarak kabul edilmesi yatmaktadır. Üretilen mamullerin çevresel etkilerinin ömür çevrimi süresince kontrol altında tutulması ve düşürülmesine yönelik uygulamaların hayata geçirilmesi de önemli ilkelerdendir.
Öz faaliyetlerinin ötesinde iş dünyasının, toplum genelini doğal kaynakların azalması, iklim değişikliği, toprak, su ve hava kirliliği gibi tehditler hakkında bilinçlendirme, bu risklere karşı alınması gereken bireysel ve kurumsal tedbirleri anlatmaya yönelik eğitimler sağlama konusunda da yüklenebileceği roller bulunmaktadır. Zira ancak yüksek bilgi ve bilinç seviyesiyle donatılmış bireylerin oluşturduğu bir toplumsal yapı içinde, çevresel sorunların en aza indirgendiği, sürdürülebilir bir ekonomik gelişim için gerekli ortam oluşturulabilir.
Bu anlayış çerçevesinde Koç Topluluğu, çevre sorunlarına karşı alınacak tedbirleri birincil öncelikleri arasında kabul eder. Topluluk genelinde çevresel konular, ileri yönetsel araçlarla idare edilir. Koç Holding çevre yönetim sistematiği, en üst düzeyde kararlaştırılan politika ve stratejiler uyarınca, belirlenen kurumsal hedeflere ulaşmak adına oluşturulan organizasyonel mekanizmalar ve yönetim destek sistemlerinden oluşur. Topluluğa bağlı tüm şirketler, faaliyetlerini Koç Topluluğu Çevre Vizyonu, Misyonu ve Politikası uyarınca sürdürmektedir:
Koç Topluluğu Çevre Vizyonu
Koç Topluluğu olarak;
• Arıtma veya bertaraf ihtiyacını azaltacak ve kaynakların etkin kullanımını sağlayacak teknolojiler geliştirerek, atıkların kaynakta minimize edilmesini sağlamak,
• Faaliyetlerimizden kaynaklanabilecek çevre üzerindeki olumsuz etkileri, bilime dayalı ve ekonomik çözümler ile azaltmak,
• Yapılmasını planladığımız her bir işletmenin çevresel etkilerini değerlendirerek, çevrenin korunmasını ve sağlıklı, güvenli, çevreye duyarlı işletmelerin kurulmasını sağlamak,
• Tüm yenilikleri, araştırma ve gelişmeleri yakından takip etmek,
• Çevre sorunlarına kendi özgün teknolojimizi üreterek çözüm getirmek,
• Acil durum ve çevresel risk yönetimini en gelişmiş seviyede sağlamak,
• Çevreye duyarlı yatırımlar gerçekleştirmede öncü olmak,
• Sürdürülebilir Kalkınma ilkesini destekleyecek faaliyetlerde bulunmak,
• Her türlü çevresel bilgi ve veriye ulaşımı sağlayan Çevresel Bilgi Sistemleri'ni kurmak ilkelerinden oluşan Vizyonumuz ile sadece günümüzde değil gelecekte de adından gururla bahsedilen ve hem ülkemiz hem de dünyamız için sağlam izler bırakan bir Topluluk olmayı hedefliyoruz.
Koç Topluluğu Çevre Misyonu
Toplumsal sorumluluk, çevreye duyarlılık, bilinçli, kaliteli ve temiz üretim anlayışını kendisine görev edinen Koç Topluluğu;
• Tüm faaliyetlerinde çevresel yükümlülüklere uymayı,
• Çalışanlarının çevresel sorumluluk ve bilinç içinde çalışmasını,
• Çevresel standartlarını sürekli olarak geliştirmeyi,
• Çevre taahhüdünü karşılamadaki ilerleyişini sürekli izleyerek hızlandırmayı,
• Endüstriyel toplumda çevre performansının iyileştirilmesi için deneyimlerini paylaşarak global ve lokal çevre sorunlarına ortak çözüm arayışına girmeyi,
• Çevre, sağlık ve güvenlik beklentilerine ve toplum ihtiyaçlarına duyarlı kalarak ülkenin lider bir Topluluğu olmayı
başlıca misyonu olarak belirlemiştir.
Koç Topluluğu Çevre Politikası
Koç Holding için belirlenmiş olan Çevre Politikası; "Sürdürülebilir Gelişme ve Çevre Koruma" olgularından yola çıkarak Koç Topluluğu şirketlerindeki tüm süreçlerde;
• Ulusal ve TBMM tarafından onaylanmış uluslararası yasal düzenlemelere, çevre ile ilgili kanun/mevzuat ve diğer yükümlülüklere uymayı,
• Bilimsel araştırmalar ile teknolojik gelişmeleri takip ederek çevresel kirlenmeyi önlemeyi ve çevresel performansı sürekli olarak geliştirmeyi,
• Doğal kaynakları korumayı ve en verimli şekilde kullanmayı,
• Olası çevresel etkileri tasarım aşamasından ömür çevrimi sonuna kadar kontrol altında tutmayı; zararları azaltmayı,
• Atıkları mümkün olduğunca kaynağında azaltmayı veya geri kazanmayı,
• Çevre amaç ve hedeflerini oluşturarak sürekli gelişmeye katkıda bulunmayı,
• Koç Topluluğu şirketlerindeki tüm çalışanlarımıza çevre konusunda eğitimler vererek üst yönetimden en alt birime kadar tüm çalışanlarımızın çevre sorumluluk bilincini arttırmayı,
• İlgili tüm taraflar ile iletişim kurmayı ve gerektiğinde bilgi paylaşmayı,
• Resmi ve özel kuruluşların çevre faaliyetlerini desteklemeyi ve çevresel etkinliklere katılmayı hedeflemekte ve taahhüt etmektedir.
- Koç'ta Çevre Yönetimi
- Çevre Yatırım ve Ar-Ge Çalışmaları
- İklim Değişikliği ve Emisyon Yönetimi
- Koç'ta Verimlilik
- Koç'ta Çevre Dostu Ürünler
- Koç'ta Çevre Koruma
Koç'ta Çevre Yönetimi
Koç Holding genelinde çevresel faaliyetlerin koordinasyon içinde yürütülmesi adına gerekli organizasyonel birimler kurulmuştur. Bu birimlerin temel amacı uzun vadeli ortak çalışma planlarının oluşturulması, ortak projeler geliştirilerek Topluluk şirketleri arasındaki sinerjinin arttırılması ve “en iyi uygulama” örneklerinin paylaşılmasıdır.
Topluluk nezdinde çevre konusunda faaliyet gösteren en üst düzey yönetim organı Çevre Koordinasyon Kurulu’dur. Kurul, Topluluk şirketlerinin çevre yönetimlerinden sorumlu üst düzey yöneticilerinin katılımıyla oluşur. Kurul’un temel görevi, çevre ile ilgili uzun vadeli stratejik çalışmaları yönetmek ve stratejik planları oluşturmaktır.
“Topluluk Çevre Kurulu”, Topluluk şirketlerinin çevre sorumlularından oluşmaktadır. Kurul’un temel görevi, stratejik planların oluşturulmasına destek vermek ve uygulanmasını sağlamaktır. Bunun yanında, çevre yönetimiyle ilgili konularda mevzuata uyum çalışmalarını yönlendirmek de Kurul’un görevleri arasındadır. “Topluluk Çevre Kurulu”, “en iyi uygulamaların” paylaşıldığı ve bu sayede şirketler arası bilgi transferinin yapıldığı organdır. Ayrıca, “Topluluk Çevre Kurulu”, denetim grubuyla birlikte her iki yılda bir çevre denetimi gerçekleştirmektedir. Denetimin temel amacı, Topluluk şirketleri arasında çevre duyarlılığını canlı tutmak ve olası riskleri önceden tespit etmektir. Denetim sonucunda ortaya çıkan iyileştirme projelerine yönelik hedefler Koç Holding CEO’su tarafından şirket üst yönetimine verilir.
İklim değişikliği ve buna bağlı olarak emisyon yönetimine verilen önem dolayısıyla, bu konuları doğrudan etkileyen enerji verimliliği, Topluluk genelinde dikkatle ele alınmaktadır. Bu sebeple, konu özelinde çalışmaların eş güdümlü yürütülmesi adına, Topluluk şirketleri enerji yöneticilerinin katılımıyla “Enerji Verimliliği Çalışma Grubu” oluşturulmuştur. Alt çalışma komiteleriyle birlikte “Enerji Verimliliği Çalışma Grubu”, iyileştirmeye yönelik planlama çalışmalarının yanında, ortak projeler geliştirerek ve şirketler arasında “en iyi uygulamaların” paylaşılmasını sağlayarak kazanımların arttırılması için çalışmaktadır.
Çevre Yatırım ve Ar-Ge Çalışmaları
Koç Topluluğu, Çevre Politika ve Vizyonu’na paralel olarak faaliyet ve ürünlerinin çevresel etkisini iyileştirmek amacı ile yürütülen yatırım ve Ar-Ge çalışmalarına büyük önem vermektedir. Topluluğun 486 milyon TL olan Ar-Ge harcamalarının önemli bir kısmı da ürünlerin çevresel etkilerinin azaltılması amacına hizmet etmektedir. 2009 yılında, Koç Topluluğu genelinde, çevre eğitimi ve diğer çevresel yönetim faaliyetleri için yapılan harcamalar 19 milyon TL, çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik toplam yatırım miktarı ise 76,5 milyon TL seviyesindedir.
Topluluk şirketlerinin çevre yatırımları ve Ar-Ge çalışmaları için tıklayınız.
İklim Değişikliği ve Emisyon Yönetimi
Sera gazı salınımlarının artmasıyla yaşanan küresel ısınmanın bir sonucu olarak ortaya çıkan iklim değişikliği günümüzde dünyanın yüzleştiği en ağır çevre sorunlarından biridir. Bilimsel araştırmalar, küresel ısınmadaki artışın devam etmesinin sadece doğal yaşam açısından değil sosyal ve ekonomik açıdan da ağır sonuçlarının olacağını göstermektedir. Koç Holding olarak iklim değişikliği sorununu önemle ele alıyor, bu konuda üzerimize düşen görevleri tespit edip projelendirerek hızla hayata geçiriyoruz. İklim değişikliği ile mücadele konusunda gerçekleştirdiğimiz faaliyet ve yatırımları maliyet arttırıcı unsur olarak değerlendirmiyoruz. Aksine konuyu, - “düşük karbon ekonomisi” anlayışının da giderek yaygınlaşmasıyla – önemli yeni iş ve istihdam fırsatları yaratma potansiyeli bulunan bir yatırım alanı olarak nitelendiriyoruz.
Koç Holding iklim değişikliği ile mücadele konusunda gerçekleştirdiği şirket içi çalışmaların yanında, konuyla ilgili olarak kurulan sivil toplum platformlarında, uluslararası organizasyonların, hükümet organlarının ve iş dünyasının katılımıyla gerçekleştirdiği çalışmalarda da öncü ve aktif bir rol üstlenmektedir. Örneğin, 2009 yılında Çevre ve Orman Bakanlığı’nın koordinasyonunda “Türkiye’nin İklim Değişikliği Stratejik Planı”na yönelik yoğun bir çalışma başlatılmıştır. Koç Topluluğu ilgili sivil toplum kuruluşları vasıtası ile bu toplantılarda aktif olarak yer almıştır. BM Kalkınma Programı tarafından organize edilen “İklim Değişikliği Kapasite Geliştirme Projesi’ne” de aktif destek verilmiş, Koç Üniversitesi aracılığıyla toplantılardan bir tanesine ev sahipliği yapılmıştır. Bunların yanında Koç Holding Teknoloji ve Çevre Koordinatörü, REC Türkiye ve TÜSİAD tarafından kurulan “İklim Platformu”nun Bilim Kurulu üyeliğine atanmıştır.
Küresel ısınmanın temel sebebi olan sera gazı emisyonlarının azaltılmasına yönelik çalışmalar iklim değişikliğine karşı faaliyetlerimizin temelini oluşturmaktadır. 2009 yılında, Koç Holding sera gazı emisyonlarının, - direkt ve endirekt emisyon olmak üzere - hesaplanmasına yönelik, uluslararası normlarla uyumlu bir yöntem geliştirmiştir. Bu hesaplama sisteminin uygunluğu TÜİK tarafından da teyid edilmiştir. Topluluk şirketlerinden elde edilen verilerin tek merkezden takip edilmesine olanak sunan bir ortak giriş sistemi de aynı çalışma kapsamında hayata geçirilmiştir. Sonrasında ise, 2020 yılı gerçekleşme öngörüleri temel alınarak “Sera Gazı Stratejik Planı” hazırlanmaya başlanmıştır. Bu çalışma dâhilinde, Topluluk şirketlerinin 2020 yılına yönelik sera gazı emisyonu tahminleri, azaltım miktarları ile bu hedeflere ulaşmak için gerekli çalışma ve yatırımlar belirlenmektedir. Faaliyet planlarının oluşturulması ve güncellenmesinde, Topluluk şirketlerinin kurulu teknolojilerinin en yeni teknolojik imkanlarla ve emsal şirketlerle performans karşılaştırmalarından faydalanılmaktadır. Bu çalışmaların devamlılığı sağlanarak yatırım ve teknoloji geliştirme planlarının günün gereklerine uygunluğu korunmaktadır.
Geliştirme planları oluşturulurken sera gazı emisyonunda hem toplam miktar, hem de katma değer başına azalma sağlanmasına çalışılmaktadır. 2009 yılında, Koç Holding genelinde gerçekleştirilen verimlilik çalışmalarıyla, bir önceki yıla göre sera gazı emisyonu değerlerinde hem katma değer başına hem de toplam miktarda azalma gerçekleştirilmiştir. Bu dönemde, enerji verimliliği çalışmaları sonucunda 32.000 ton sera gazı emisyonu oluşumu engellenmiştir.
Ülkem İçin Ormanları
Ormanlar sera gazı salınımının zararlı etkilerini yok etmede, bitki ve hayvan türlerine ev sahipliği etmesiyle biyoçeşitliliğin korunmasında önemli rol oynamaktadır. İnsan nüfusundaki artış, üretimde artan hammadde ve arazi ihtiyacı gibi sebeplerle bilinçsizce yok edilen orman arazilerinin eksikliği bugün daha da fazla hissedilmektedir. Koç Holding, ekosistem dengesinin korunması ve özellikle iklim değişikliği risklerinin engellenmesi konusunda, ormanlık alanların korunması ve arttırılmasının önemine olan inançla ağaçlandırma faaliyetleri gerçekleştirmektedir. Koç Holding ve Topluluk şirketlerinin katılımıyla gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları, 2008 yılında Türkiye’nin en etkin sivil toplum kuruluşlarından biri olan TEMA Vakfı işbirliği ile “Ülkem İçin Ormanları” oluşturmak adına hayata geçirilen kampanya sayesinde büyük bir ivme kazanmıştır. 2007 yılında gerçekleştirilen 63.952 fidan dikimi sayısı, “Ülkem İçin Ormanları” kampanya çalışması neticesinde 2008 yılında 1.194.020 fidana çıkarılmıştır.
Ülkem için 2009: “Dünyayı Kurtaran Çocuklar”
Ülkem İçin Projesi 2009 yılı uygulamasının konusu tüm ülkede ilköğretim öğrencilerine yönelik çevre eğitimleri olarak belirlenmiş; proje kapsamında, 81 ilde çevre bilincinin geliştirilmesi ve doğal kaynakların verimli kullanılması hakkında çevre eğitimleri verilmiştir. TEMA Vakfı işbirliğiyle çocuklara yönelik gerçekleştirilen bu eğitimlerle yaklaşık 18.000 çevre bilincine sahip 'Dünyayı Kurtaran Çocuk' yetiştirilmiştir.
Projenin kurumsal web sitesinde yapılan Dünyayı Kurtaran Çocuk uygulaması ile siteyi ziyaret eden çocuklara çevremizi korumak ve kaynaklarımızı daha verimli kullanmak ile ilgili sorular yöneltilmiş ve bu soruları yanıtlayan çocukların her biri Dünyayı Kurtaran Çocuk olarak sertifikalarını almışlardır. Çevreciliğin tasarruflu bir yaşam öngörüyor olması temeline dayanarak hazırlanan sorular eğitimlerde dağıtımı yapılan “Dünyayı Kurtaran Küçük Şeyler” kitapçığındaki bilgileri kaynak edinmiştir.
Topluluk şirketleri iklim değişikliği ve emisyon yönetimi projeleri için tıklayınız.
Koç’ta Verimlilik
Günümüzde, işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğinin kaynağı olan verimliliğin sağlanmasında en büyük payı etkin çevre yönetimi almaktadır. Enerji verimliliği, kaynak tüketimi, atık yönetimi, geri kazanım ve geri dönüşüm konularında verimliliği sağlayan şirketler bir yandan çevresel sürdürülebilirliklerini artırırken diğer yandan önemli maliyet avantajları sağlamaktadırlar. Özellikle enerji verimliliği alanında yapılan yatırımların nispeten kısa vadede olumlu ekonomik etkilerinin gözlemlenebilmesi şirketlerin çevre yönetimlerine daha da önem vermesine yol açmaktadır. Bu motivasyon iklim değişikliği ve diğer çevre sorunlarıyla mücadele konusunda kaldıraç etkisi yapmaktadır. Zira verimlilik çalışmaları başta direkt ve endirekt sera gazı emisyonları olmak üzere çeşitli türde çevresel etkinin azaltılmasının kaynağını oluşturmaktadır.
Koç Topluluğu şirketleri, 2009 yılında da özellikle enerji ve kaynak tüketimi, atık yönetimi ve geri dönüşüm alanlarında verimliliğin arttırılmasına yönelik, kayda değer birçok projeyi hayata geçirmiştir. 2009 yılı içerisinde, Koç Holding bünyesinde faaliyet gösteren şirketlerin verimlilik çalışmaları ile enerji tüketiminde 55.000 TEP/yıl azalma kaydedilerek %3 verimlilik artışı sağlanmıştır. 2010 yılında da çalışmalar hızlandırılarak devam etmektedir.
Kaynak tüketimi, atık yönetimi ve geri dönüşüm konularında elde edilen performans birbirlerine doğrudan etki etmektedir. Koç Topluluğu şirketleri, öncelikle kullanılan kaynak miktarında verimliliği sağlayarak üretilen katma değer başına tüketilen toplam miktarı düşürmeyi hedef alır. Bu sayede, üretimde verimlilik sağlanırken atık miktarında da düşüş sağlanmış olur. Üretim sonucunda ortaya çıkan atığın yönetimine yönelik genel eğilim atıkların kaynağında azaltılıp ayrıştırılarak en etkin teknoloji ve yasal yükümlülükler çerçevesinde bertarafının sağlanmasıdır. Atık yönetimi sürecinde geri kazanım ve geri dönüşüm oranlarının artırılmasına yönelik çalışmalar da yürütülmektedir. Zira geri kazanım ve geri dönüşüm miktarının artırılması, kullanılan doğal kaynak miktarının düşürülmesine olumlu etki ederek, çevre yönetiminin genel verimliliği üzerinde bir çarpan etkisi yaratmaktadır.
Koç Topluluğu şirketlerinin 2009 yılında gerçekleştirmiş oldukları çalışmalar sonucunda, su tüketiminde toplam 3,5 milyon m³ azalma kaydedilmiştir. Kaynak tüketimindeki azaltım ile üretim ve hizmet süreçlerindeki iyileştirmeler sonucunda ise ortaya çıkan atık miktarında 36.000 ton azalma elde edilmiştir. 2009 yılı çalışmalarının sonucunda 5,5 milyon m³ su yeniden kullanılmak üzere üretime kazandırılmıştır.
Topluluk şirketleri verimlilik projeleri için tıklayınız.
Koç’ta Çevre Dostu Ürünler
Şirketlerin çevresel etkilerinin yönetiminin önemli bir bileşeni de üretilen mal ve hizmetlerin hayat çevrimleri boyunca ürettikleri çevresel etkilerdir. Üretimde kullanılan hammadde ve diğer kaynakların oluşturduğu çevresel etki değerleri, üretim safhasındaki çevresel etkiler ve ürünlerin tüketicileriyle buluştuğu andan ekonomik değerlerini yitirip geri dönüştürüldüğü evreye kadar bir bütün olarak değerlendirilmeli ve bu zincir içindeki her aktör kendi üzerine düşen sorumluluğu taşımalıdır. Koç Topluluğu şirketleri mal ve hizmet üretiminde kullanılan hammadde ve diğer kaynakların içeriklerinin çevresel etkilerini takip eder, ürünlerinin çevre dostu özelliklerini arttırarak hayat çevrimindeki çevresel etkilerini düşürmek için çalışır, yatırım ve araştırma – geliştirme faaliyetleri yürütürler.
1 Haziran 2007 tarihinde yürürlüğe giren Avrupa Birliği Kimyasalların Kaydı, Değerlendirmesi, İzni ve Kısıtlanması Tüzüğü (REACH), faaliyet gösterilen sektörlere yönelik çalışma standardı ve diğer yasal düzenlemeler gereği, Koç Topluluğu şirketleri, ürün içeriklerinde kullanılan mamul ve yarı mamullerin çevresel etkilerini, tedarikçi ve yan sanayi kuruluşların çevresel çalışma koşullarını takip çalışmaları yapmaktadır. Bu faaliyetler sayesinde ürünlerin hayat çevrim sürecinin üretim öncesi etaplarının çevresel etkileri takip edilmiş olmaktadır.
2009 yılında Koç Holding şirketleri, ürünlerinin üretim ve tüketim evrelerindeki çevresel etkilerini düşürücü birçok çalışma yapmış, bu özelliklere sahip yeni ürün ve hizmetler geliştirmiştir.
Topluluk şirketlerinin çevre dostu ürün ve hizmet geliştirme çalışmaları için tıklayınız.
Koç’ta Çevre Koruma
Koç Topluluğu şirketleri, faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel etkilerin en aza indirgenmesinin yanında, faaliyet sahalarında oluşabilecek ve çevresel riskler doğurabilecek kazaların engellenmesine; alınan tedbirlere rağmen herhangi bir vakanın gerçekleşmesi durumunda ise çevresel zararın oluşmamasına yönelik tedbirler almaktadır. Bu tedbirler, süreç ve ekipman geliştirme projelerinin yanında, çeşitli konulara yönelik personel çevre eğitimlerini de kapsamaktadır. Şirketler tarafından verilen çevre eğitimleri, kurum personelinin yanında yüklenici firma çalışanlarını da hedef almaktadır. Bu kapsamda 2009 yılında Koç Topluluğu çalışanlarına 60.000 adam*saat ve yüklenici firma çalışanlarına ise 24.000 adam*saat üzerinde eğitim verilmiştir.
Koç Holding, çevre koruma bilincinin geliştirilmesinin şirket içi faaliyetlerin ötesinde, toplumsal bir mesele olduğuna inanmakta ve toplum genelinde çevresel farkındalığın arttırılmasını hedeflemektedir. Bu sebeple, Koç Holding ve bağlı şirketleri, başta faaliyet gösterdikleri yerel halka yönelik olmak üzere, yurt genelinde çevresel bilincin artırılmasını hedefleyen eğitim ve proje faaliyetleri gerçekleştirmektedir.